Lange presentatie

 
Achternaam:Leenhof
Voornaam:Frederik
Tussenvoegsel:van
Geboortedatum:1 september1647
Geboorteplaats:Middelburg
Datum van overlijden:13 oktober1712
Plaats van overlijden:Zwolle
Bijzonderheden:Van Leenhof studeerde theologie in Utrecht onder Gisbertus Voetius en in Leiden onder Johan Cocceius. Na korte aanstellingen als predikant in Abbeville (1670-71), Nieuwvliet (1672-1678) en Velsen (1680-1681), vestigde hij zich in 1681 te Zwolle. In de eerste periode van zijn schrijverschap (1673-84) profileerde hij zich als exponent van de bijbelse theologie van Cocceius. Van 1700 tot 1704 ging hij meer filosofisch te werk in zijn behandeling van morele en religieuze kwesties. In "Prediker" (1700) gebruikt hij stoïsche en epicureïsche thema's om een morele levensvisie te presenteren waarin het christelijke idee van verlossing geen rol speelt.
In "Den Hemel op Aarden" (1703) probeerde hij deze ethiek in te passen in een christelijke context. Iedereen kan een hemel op aarde voor zichzelf bewerkstelligen, door de wereld trachten te beoordelen vanuit het gezichtspunt van Gods eeuwige orde, uitgedrukt in natuurwetten, en door lezing van het evangelie. De hemel is de gelukzalige toestand die bereikt wordt door rationele kennis van God, en de hel is de bittere vertwijfeling die ontstaat door inadequate kennis van God. Het is duidelijk dat de verlossing die hierin beschreven wordt, uitsluitend betrekking heeft op het hier en nu, en niet op het hiernamaals. Om deze reden werd "Den Hemel op aarden" zeer populair maar het boek leidde tevens tot een hevige controverse. Voetianen en de Coccejanen bekritiseerden het krachtig omdat er op geen enkele manier verwezen wordt naar God als verlosser, het christelijk geloof of de Openbaring.
Van Leenhof ontkende deze aanklachten met enkele verdedigingsgeschriften, maar alle provinciale synodes veroordeelden het werk en eisten herroeping van het geschrift. De seculiere autoriteiten hebben dit echter weten te verhinderen. Hij mocht zijn normale werkzaamheden voortzetten, tot hij in 1711 eervol ontslag kreeg.
Trefwoorden:Spinozisme
Cartesio-spinozisme
Cartesio-Cocceianen
Radicale verlichting
Links:[Publicaties van Frederik van Leenhof]
[Publicaties over Frederik van Leenhof]
Recordnummer:NAAM12741