Lange presentatie

 
Achternaam:Koerbagh
Voornaam:Adriaan
Geboortedatum:1632
Geboorteplaats:Amsterdam
Datum van overlijden:oktober 1669
Plaats van overlijden:Amsterdam
Bijzonderheden:Adriaan Koerbagh studeerde samen met zijn broer Johannes van 1653 tot 1656 aan de universiteit van Utrecht en daarna aan de universiteit van Leiden. In 1659 behaalde Adriaan zijn doctoraat in de geneeskunde en in 1661 zijn doctoraat in de rechtswetenschappen. Johannes behaalde in 1662 zijn doctoraat in de theologie. In Leiden raakten zij bevriend met Lodewijk Meijer, Johannes Bouwmeester, Abraham van Berkel, Franciscus van den Enden en Benedictus de Spinoza. Adriaan behoorde tot de voorhoede van deze groep vrijdenkers.
Koerbagh onderwierp het Christendom aan een radicale kritiek door te stellen dat godsdienst irrationeel is en door bedrog en geweld in stand wordt gehouden. Net zoals zijn vriend Lodewijk Meijer had hij een interesse in de betekenis van woorden, en hij stelde dat het bedrog binnen de godsdienst onder andere te wijten was aan opzettelijk foute vertalingen en het misbruik van Griekse en Latijnse termen of bastaardwoorden.
Hoewel hij Spinoza niet noemde betoogde hij dat God gelijk is aan de natuur en dat er niets buiten de natuur bestaat. De echte theologie was volgens hem daarom de natuurwetenschap: de Bijbel vond hij absurd en waardeloos, de puriteinse moraal van zijn tijd verwerpelijk. Zijn pleidooi voor een drastische secularisering van de Nederlandse republiek en de beperking van de kerkelijke macht ging nog verder dan die van Spinoza.
In 1668 probeerde Adriaan zijn boodschap aan het gewone volk over te brengen met "Een Bloemhof van allerley lieflijkheyd sonder verdriet"en "Een ligt schijnende in duistere plaatsen, om te verligten de voornaamste saaken der Godts geleertheyd en Gods dienst". Koerbagh’s drukker lichtte de autoriteiten in over de inhoud van het laatste boek en Johannes en Adriaan werden gearresteerd. Adriaan nam de verantwoordelijkheid voor de publicaties op zich en werd veroordeeld tot een geldboete van zesduizend gulden, een gevangenisstraf van tien jaar en levenslange verbanning. Een jaar later stierf hij ziek en verzwakt in de gevangenis. Johannes werd vrijgelaten. Het leeuwendeel van Koerbagh’s werk werd door de autoriteiten vernietigd.
Internetpagina:http://www.dbnl.org/tekst/bork001nede01/koer001.htm
Links:[Publicaties van Adriaan Koerbagh]
[Publicaties over Adriaan Koerbagh]
Recordnummer:NAAM1439