Lange presentatie

 
Achternaam:Polak
Voornaam:Leo
Geboortedatum:6 januari 1880
Geboorteplaats:Steenwijk
Datum van overlijden:9 december 1941
Plaats van overlijden:Sachsenhausen
Bijzonderheden:Nederlands filosoof, humanist en militant vrijdenker. Woordvoerder van de Vrijdenkersvereniging "De Dageraad". Zoon van Abraham Polak, koopman en fabrikant en Henriëtte Cohen, dochter van een joodse zakenman.
In 19
werd Polak privaatdocent voor kennistheorie aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1925 tot 1928 was hij bijzonder hoogleraar voor rechtsfilosofie te Leiden en van 1928 tot 1940 hoogleraar in de wijsbegeerte aan de universiteit van Groningen. De Duitse bezetter zette hem in 1940 als jood uit zijn ambt. Tot 1941 was Polak lid van de redactie van het Algemeen Nederlands Tijdschrift voor Wijsbegeerte, maar hij is hier samen met Wolf op last van de Duitsers uit verwijderd. Op 15 februari 1941 werd hij gearresteerd. Polak overleed 9 december 1941 in concentratiekamp Sachsenhausen.
In 19
publiceerde Polak "Kennisleer contra materie-realisme", waarin hij, geïnspireerd door Gerard Heymans, stelde dat op de terreinen van de natuurwetenschap, logica en ethiek onveranderlijke wetten gelden. Deze gedachte werkte hij vooral uit voor de ethiek. In 1921 promoveerde hij aan de universiteit te Amsterdam op het proefschrift "De zin der vergelding : een strafrechtsfilosofies onderzoek", eerste deel. Hij stelt hierin dat de vergeldingsgedachte gerechtvaardigd is op grond van de 'objectiveringstheorie'. Alle slechtheid komt voort uit het egoïstische 'ik', terwijl de deugd bestaat uit de overwinning hiervan. Met behulp van objectieve normen kan het ethische gehalte van het innerlijk waaruit de gedragingen voortvloeien (de gezindheid, de wil, het karakter), beoordeeld worden. Gedrag dat van het standpunt van de rechtsorde betreurenswaardig is, dient evenredig aan de mate van deze betreurenswaardigheid bestraft te worden.
Polak was tegen godsdienst, omdat iedere godsdienst of kerk een eigen leer heeft, die een verbijzondering is van het algemeen-menselijke. De op rede gebaseerde menselijke eenheid gaat boven de geloofsverdeeldheid en iedere andere vorm van verzuiling.
Op aandringen van prof. G. Heymans, kreeg Polak in 1922 van de Groningse universiteit een eredoctoraat. In de UB van de Universiteit van Amsterdam bevindt zich de bibliotheek die is nagelaten door Leo Polak. (Zie archieven, bibliotheken, collecties).
Functie(s):
Universiteit vanAmsterdam
RijksuniversiteitLeiden
RijksuniversiteitGroningen
Links:[Publicaties van Leo Polak]
[Publicaties over Leo Polak]
Recordnummer:NAAM563