Lange presentatie

 
Achternaam:Opzoomer
Voornaam:Cornelis Willem
Geboortedatum:20 september 1821
Geboorteplaats:Rotterdam
Datum van overlijden:23 augustus 1892
Plaats van overlijden:Oosterbeek
Bijzonderheden:Wijsgeer, jurist en godgeleerde. C.W. Opzoomer vertegenwoordigde in de 19e eeuw het intellectuele liberalisme. In Leiden was hij opgeleid als jurist, maar in 1846 werd hij te Utrecht aangesteld als buitengewoon hoogleraar in de filosofie en hij heeft deze functie meer dan veertig jaar bekleed. Hij was in Utrecht tevens werkzaam als rector (1851-1852). In zijn inaugurale rede "De wijsbegeerte den mensch met zichzelven verzoenende" -de eerste, die in Nederland in het Nederlands werd uitgesproken- poneert hij de stelling dat de wijsbegeerte de mens met zichzelf zou kunnen verzoenen. Hieraan namen veel orthodoxe theologen in Nederland aanstoot, omdat het lijnrecht ingaat tegen het christelijke geloof. Opzoomers filosofisch werk bood tal van nieuwe gezichtspunten. Zo beschouwde hij zowel waarneming en gevoel als de fundamenten van onze kennis. Hij onderscheidde tussen inwendige en uitwendige waarneming en hij deelde de wijsgerige psychologie in op grond van de gevoelens (van de zintuigen, van genot, schoonheid, zedelijkheid, godsdienst). Dankzij hem begon de empirische wijsbegeerte in Nederland vorm te krijgen, en trok Darwins evolutietheorie direct na verschijning de aandacht.
Maar Opzoomer was meer dan hoogleraar in de filosofie. Hij bleef jurist en schreef een elfdelig commentaar op het Burgerlijk Wetboek. Als liberaal mengde zich in politieke kwesties, ondermeer ten aanzien van het onderwijs. Hij voerde actie voor algemene leerplicht en hij stond een staatsschool voor. Hiermee stond hij tegenover Thorbecke, die vrijheid van onderwijs bepleitte en die de staat uit het onderwijs wilde terugtrekken. Aanvankelijk was hij aanhanger van Krause, later van een "wijsbegeerte der ervaring".
Trefwoorden:Empirisme
Nederland
Liberalisme
Internetpagina:http://nl.wikipedia.org/wiki/Cornelis_Willem_Opzoomer
http://www.dbnl.org/tekst/bran038biog01_01/bran038biog01_01_3054.php
http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=opzo001
http://www.dbnl.org/tekst/krop001natu01_01/krop001natu01_01_0001.php
http://www.kb.nl/themas/filosofie/cornelis-willem-opzoomer
Links:[Publicaties van Cornelis Willem Opzoomer]
[Publicaties over Cornelis Willem Opzoomer]
Recordnummer:NAAM883